Een grote stroomstoring, stormschade of uitval van gas of stadsverwarming kan ervoor zorgen dat je verwarming langere tijd niet werkt. Bij een grotere noodsituatie kunnen ook telefoonnetwerken en vervoer uitvallen. Even een kachel kopen of bij familie gaan logeren is dan misschien geen optie.
Warm blijven zonder verwarming begint bij je lichaam en je slaapplek. Met droge kleding, goede isolatie en voldoende dekens of geschikte slaapzakken kun je warmteverlies beperken. Hieronder lees je wat je direct doet en hoe je je voorbereidt op meerdere koude dagen.
Valt de verwarming uit? Begin hiermee
- Trek droge, warme lagen aan en pak dekens voor iedereen.
- Kies een veilige ruimte met weinig tocht en sluit deuren naar ongebruikte kamers.
- Maak de slaapplekken klaar voordat het avond wordt.
- Volg officiële berichten via NL-Alert of de regionale radio, voor zover die beschikbaar zijn.
Deze aanpak is bedoeld voor een woning waarin je veilig kunt verblijven. Bij direct gevaar of een evacuatie gaan de aanwijzingen van de hulpdiensten voor. Valt ook de elektriciteit uit? Bekijk daarnaast wat je doet bij stroomuitval.
Houd je lichaamswarmte vast
Wacht niet tot je flink bent afgekoeld. Trek extra kleding aan zodra de temperatuur begint te dalen. Meerdere comfortabele lagen kun je gedurende de dag gemakkelijk aanpassen:
- Op je huid: een droog shirt of thermoshirt.
- Daarover: een warme trui of fleecevest; voeg zo nodig een extra vest of jas toe.
- Aan je voeten en handen: droge sokken en warme sloffen of schoenen. Ook vingerloze handschoenen kunnen prettig zijn als je iets wilt blijven doen.
Word je nat door regen, lekkage of zweten? Verwissel vochtige kleding zo snel mogelijk voor droge kleding. Leg daarvoor reserves klaar, vooral sokken en onderkleding. Een deken om je heen is een fijne aanvulling als je stilzit.
Beweeg overdag af en toe rustig, bijvoorbeeld door even door de kamer te lopen. Voorkom dat je zo hard beweegt dat je gaat zweten. Blijf ook regelmatig eten en drinken: je lichaam heeft energie nodig om warmte te maken. Zorg voor maaltijden die zonder kooktoestel gegeten kunnen worden; ideeën vind je bij koken zonder stroom.
Kies een geschikte kamer en beperk warmteverlies
Zoek een ruimte die relatief warm is, weinig tocht en genoeg plaats biedt voor je huisgenoten. Dat kan de woonkamer zijn, maar een kleinere kamer kan praktischer zijn. Zet stoelen en slaapplaatsen waar mogelijk uit de tocht en houd vluchtwegen vrij.
Sluit deuren naar ongebruikte kamers en doe de gordijnen dicht zodra het donker wordt. Laat overdag zonlicht binnen als dat de kamer opwarmt. Ongewenste kieren kun je vooraf met tochtstrips aanpakken. Laat ventilatieopeningen hun werk doen, behalve wanneer bij een incident juist het advies geldt om ze te sluiten.
Ventileren of juist ramen en deuren sluiten?
Bij een gewone verwarmingsstoring blijft verse lucht nodig. Gebruik de ventilatiemogelijkheden van je woning; valt mechanische ventilatie uit, zorg dan zo nodig via roosters of een raam op een kier voor luchtverversing. Bij gevaarlijke rook of stoffen buiten kan juist het advies gelden om ramen, deuren en ventilatieopeningen te sluiten en de ventilatie uit te zetten. Volg dan de actuele instructies van de veiligheidsregio of NL-Alert.
Samen in één kamer verblijven houdt spullen en hulp dichtbij. Het betekent niet dat jullie die kamer zonder warmtebron vanzelf op temperatuur houden. Blijf daarom ook met kleding en beddengoed je eigen warmte vasthouden.
Maak je slaapplek klaar vóór de koude nacht
Begin bij een geschikt bed met een matras en voldoende warm beddengoed. Slapen jullie tijdelijk in een andere kamer? Zorg dan eerst voor een isolerende onderlaag, zoals een matras of een slaapmat die geschikt is voor koude omstandigheden. Alleen een slaapzak op een koude vloer biedt onvoldoende isolatie van onderen.
Leg extra dekens klaar en trek voor het slapen droge kleding en sokken aan. Houd kleding voor de volgende ochtend binnen handbereik. Zorg dat iedereen voldoende ruimte heeft en dat beddengoed de ademhaling niet belemmert.
Welke slaapzak past bij je voorbereiding?
Een slaapzak is handig als je een complete extra slaapplek wilt klaarleggen. Kies op pasvorm, comforttemperatuur en onderlaag. De comforttemperatuur is een vergelijkingswaarde voor slapen; de veel lagere extreme temperatuur is geen comfortabele slaaptemperatuur. Kies met marge voor de kou die je verwacht en houd rekening met persoonlijke verschillen.
Voor aparte slaapplekken zijn losse slaapzakken praktisch. Wil je met twee volwassenen samen slapen en de slaapzak ook als deken kunnen gebruiken? Dan kan een tweepersoons dekenmodel passen.
De Outwell Contour Lux Double, model 230492, is zo’n ruime optie: 220 × 145 cm en circa 3,25 kg. Bol vermeldt voor deze uitvoering een comforttemperatuur van 1 °C. Bekijk bij dit omkeerbare model de juiste gebruiksrichting op het label; die waarde is geen garantie dat iedereen bij die temperatuur warm blijft.

Outwell Contour Lux Double slaapzak 2-persoons (230492)
Ruime tweepersoons dekenslaapzak voor volwassenen: 220 × 145 cm, circa 3,25 kg en volledig te openen als deken. Handig voor een extra gezamenlijke slaapplek.
- Ruim tweepersoons dekenmodel, 220 × 145 cm
- Volledig open te ritsen als deken
- Afritsbare capuchon en uitneembare kussens
- Groot en relatief zwaar: circa 3,25 kg
- Voor afzonderlijke slaapplekken zijn losse modellen praktischer
- Een isolerende onderlaag blijft nodig
Een dunne reddingsdeken is nuttig bij eerste hulp, maar vervangt voor herhaalde koude nachten geen goed geïsoleerde slaapplek met passend beddengoed.
Als je meerdere dagen zonder verwarming zit
De eerste avond kom je misschien met een extra trui door. Duurt de situatie langer, dan worden droge reserves en rust belangrijker. Bereid daarom meer voor dan alleen de spullen die je op dat moment draagt:
- Houd reserves droog. Bewaar kleding en ongebruikte slaapspullen op een droge plek, beschermd tegen lekkage of vocht. Natte kleding drogen kan zonder verwarming lastig zijn.
- Controleer gedurende de dag hoe iedereen zich voelt. Gebruik een kamerthermometer om te zien hoe de temperatuur verandert, maar kijk ook naar gedrag en klachten. Eén temperatuur zegt niet voor iedereen hoe lang thuisblijven verantwoord is.
- Houd rekening met beperkte hulp. Mensen die weinig bewegen, ziek zijn of zorg nodig hebben, kunnen extra ondersteuning nodig hebben. Bespreek vooraf met de zorgverlener wat uitval van verwarming en stroom voor hun situatie betekent.
Voor baby’s gelden eigen slaapregels. Gebruik een passende babyslaapzak en kleding die bij de temperatuur passen. Laat een baby op de rug in een eigen, leeg bedje slapen, met het gezicht vrij. Gebruik geen volwassen slaapzak of los opgestapelde dekens als geïmproviseerde oplossing. Volg de slaapadviezen van VeiligheidNL.
Blijf ondertussen informatie volgen. Een opgeladen telefoon is nuttig, maar een powerbank herstelt geen uitgevallen mobiel netwerk. Met een radio op batterijen kun je de regionale omroep beluisteren wanneer stroom en internet ontbreken.
Verwarm je huis niet met geïmproviseerde oplossingen
Een barbecue, campingbrander, gasfornuis of oven is geen kamerverwarming. Gebruik een barbecue, campinggasstel of brandstofaggregaat alleen buiten, op een geschikte plek en volgens de handleiding. Een open raam maakt binnengebruik niet veilig. Kun je niet veilig naar buiten om te koken, kies dan eten dat zonder bereiding klaar is. Gebruik ook geen bloempot met waxinelichtjes als noodkachel: die geeft brandgevaar en luchtvervuiling.
Een elektrische kachel werkt alleen met een geschikte stroomvoorziening en vraagt veel energie. Ter vergelijking: een kachel van 1.000 watt verbruikt bij continu gebruik in één uur 1.000 Wh. Daarmee is de energiereserve van een kleine accu snel op. Controleer zowel het maximale vermogen als de beschikbare energie voordat je op zo’n oplossing vertrouwt.
Heb je een vaste kachel of andere warmtebron die zonder netstroom kan werken? Controleer vooraf met een vakman of de installatie daarvoor geschikt is en welke ventilatie en rookgasafvoer nodig blijven. Een storing is geen goed moment om zelf aansluitingen of afvoeren te veranderen.
Een CO-melder is een aanvulling op veilig gebruik. De FireAngel FA3322 heeft een display en een ingebouwde lithiumbatterij met een opgegeven levensduur van tien jaar. Hij kan daardoor ook zonder netstroom werken. Plaats en test hem volgens de handleiding; een melder maakt een onveilige warmtebron niet veilig.

FireAngel FA3322-EUX10 koolmonoxidemelder met display
Koolmonoxidemelder met digitaal display, elektrochemische CO-sensor en ingebouwde lithiumbatterij met opgegeven levensduur van tien jaar. Werkt zelfstandig zonder netstroom.
- Werkt op ingebouwde lithiumbatterij, ook zonder netstroom
- Display en elektrochemische CO-detectie
- Door fabrikant opgegeven levensduur van 10 jaar
- Batterij niet vervangbaar: melder na levensduur vervangen
- Niet draadloos koppelbaar
- Maakt onveilig stoken of koken binnenshuis niet veilig
Wanneer wordt kou een noodsituatie?
Neem klachten serieus als iemand ondanks extra kleding en dekens niet opwarmt of achteruitgaat. Bij gezondheidszorgen neem je, als dat mogelijk is, contact op met de huisarts of huisartsenpost.
Wordt iemand door de kou suf, verward of minder goed aanspreekbaar? Bel 112.
Behandel die persoon voorzichtig, verwijder natte kleding en pak hem of haar in met droge dekens. Breng de persoon zo mogelijk voorzichtig naar een warmere, veilige omgeving. Geef bij sufheid niets te eten of drinken. Volg de aanwijzingen van de hulpdiensten. Lukt bellen niet, laat iemand in de directe omgeving zo mogelijk via een andere telefoon hulp inschakelen.
Een ander verblijfadres kan helpen, maar alleen als die plek veilig en bereikbaar is en daar wél voldoende warmte is. Bij een regionale ramp kan familie met dezelfde problemen zitten. Maak vooraf afspraken in je noodplan, volg berichten over eventuele opvang en houd rekening met het advies om te schuilen of juist te evacueren. Blijf niet in een onveilige woning omdat je warmtevoorraad daar ligt.
Checklist: je warmtevoorraad op orde
Loop deze punten eens na op een gewone avond. Dan zie je meteen wat al aanwezig is en wat je nog moet aanvullen. Voor water, eten en de overige benodigdheden gebruik je de complete noodpakket-checklist.
Bronnen
- Denk vooruit: informatie ontvangen via de radio
- Rode Kruis-Vlaanderen: omgaan met extreme kou
- GGD Leefomgeving: goed ventileren
- GGD Leefomgeving: warmte vasthouden en onveilige warmtebronnen
- Veiligheidsregio Flevoland: schuilen bij gevaarlijke stoffen
- Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland: stroomuitval en brandveiligheid
- VeiligheidNL: een passende babyslaapzak
- Outwell: slaapzakken en temperatuurwaarden
- Rode Kruis: onderkoeling herkennen en eerste hulp



